 |
|
        |
|
|
 |
We can help you to save your time! We offer great last minute deals for apartments in the Old Town. Please contact us or simply come to our office! Write or call us now on: +48 12 421 48 35 |
| home | rezerwacja | travellers tips | tours and transfers | mapa krakowa | przewodnik | wiadomości | o nas |
|
Krakowskie ratusze Jeden Kraków, wiele miast. Czyli słów kilka o krakowskich ratuszach. Dzisiejszy Kraków to w istocie połaczenie czterech dawnych miast (Krakowa, Kazimierza, Kleparza i Podgórza), kilkunastu pomniejszych osad i kilkudziesięciu wsi. Łatwo się domyslić, że każda taka jednostka administracyjna miała w przeszłości swoje odrębne władze w postaci rad miejskich, samorządów, burmistrzów, wójtów iid. - wiadomo, niezależnie ile by było stołków do obsadzenia, chetnich nigdy nie braknie, a zasada ta sprawdzała się tak w przeszłości, jak i dziś. Wszyscy ci urzędnicy musieli mieć oczywiście jakieś siedziby, gdzie mogliby godzinami debatować na temat najbardziej niecierpiących zwłoki spraw społeczności, które reprezentowali. Krótko mówiąc, w gąszczu dzisiejszych krakowskich ulic i uliczek zapełnionych przez rozmaite kamienice i różne inne budynki mniej oczywistego przeznaczenia, powinno znajdować się co najmniej kilka ratuszy, w których kiedyś rajcy głosowali, podejmowali ważne decyzje, kłócili się, dawali upust swym emocjom i rwali włosy z głów. I tak też jest. Tylko gdzie te ratusze są? Aby sobie odpowiedzieć na to pytanie trzeba się trochę po Krakowie powłóczyć i wyruszyć szlakiem jednych z najmniej znanych atrakcji turystycznych miasta. Ratusz pierwszy - płyta Rynku Głównego  Tak, to jest ten ratusz, który najbardziej rzuca się w oczy i trudno go przegapić. Samotna sylwetka wieży ratuszowej na Rynku Głównym jest jednym z najbardziej charakterystycznych wizualnie elementów krakowskiej architektury. Jest to pozostałość po dawnym ratuszu Krakowa. Dlaczego pozostałość? Mało kto wie o tym, że w przeszłości ratusz miejski wygladał "trochę" inaczej. Przede wszystkim ratusza nie stanowiła sama wieża - był to dość spory kompleks budynków obejmujący znaczną przestrzeń, bo aż do osi ul. Szewskiej. Zajmowało to tyle miejsca, gdyż oprócz siedziby władz miasta jednym z elementów tegoż kompleksu zabudowań był na przykład spichlerz miejski i ... miejskie wiezienie. Ale nie obawiajmy się, radnym raczej nic nie groziło, bo w "kabatach" (jak zwano wtedy wiezienie) umieszczano głównie niewypłacalnych dłużników i sprawców drobnych przestępstw.Ratusz ten jest bez wątpienia najstarszym budynkiem tego typu w obecnym Krakowie, gdyż zapisy o jego istnieniu znaleźć można już w dokumentach z 1316 roku (czyli istniał już wcześniej). Przez wiele wieków budynek ten był wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany, ale ze wszystkich tych wznoszonych w różnych czasach budowli została ostatecznie tylko owa tak dobrze znana samotna wieża, której strzegą kamienne lwy. Obecnie znajduje się tam mała ekspozycja muzealna Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Ratusz drugi - Plac Wolnica 1  Ten ratusz był siedzibą władz maista Kazimierz, którego akt lokacji wydał Kazimierz wielki w 1335 roku. Budynek ten z pewnością można nazwać obiektem "po przejściach". Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1369 roku, ale nie wygladał on wtedy tak, jak dziś. Po pierwsze "co chwila" niszczony był przez pożary i z tego powodu kilkakrotnie zmieniał swój kształt po odbudowach. Swój dzisiejszy wygląd zawdzięcza w dużej mierze przebudowie z XVII wieku, kiedy wieża zyskała barokowy hełm i wysoką attykę. Wydawało się wówczas, że w końcu zła passa budynku w końcu odeszła. Ale były to płonne nadzieje. W XVIII wieku Kazimierz włączono do Krakowa i budowla, która zwyczajnie przestała być potrzebna, zaczęła niszczeć. Władze ausriackie chciały nawet sprzedać komus tę ruine, ale nie było na nią chetnego. Dawny ratusz trzeba było jakoś zagospodarować - najpierw stał się więc siedzibą szkoły dla młodzieży żydowskiej i wtedy też budynek znacznie rozbudowano, a po II wojnie oddano go Muzeum Etnograficznemu im. Seweryna Udzieli gdzie ta zacna instytucja siedzibę ma do dziś.Ratusz trzeci - Rynek Podgórski 1, ul. Limanowskiego 2  O rzut beretem od wspomnianego ratusza na placu Wolnica, po drugiej stronie Wisły, znajdowało się niegdyś zupełnie inne miasto, mianowicie Podgórze, kótre powstało w drugiej połowie XVIII wieku. Jak każde liczące się miasto, także i to mogło poszczycić się posiadaniem własnego ratusza, który zbudowano w 1844 roku. Budynek ten był imponujący, a w ciagu nastepnych lat jeszcze go rozbudowano. Do dziś jest bardzo duży, o czym świadczy chociażby fakt, że posiada aż dwa adresy (które zapisano powyżej). A dlaczego był taki wielki? Oprócz siedziby władz Królewskiego Miasta Podgórza pełnił on także szereg innych funkcji. Mieściły się tu biura sądowe, sale rozpraw, mieszkanie naczelnika sądu i areszt (no tak, tych, co rozrabiają zawsze należy mieć na oku). Należy wspomnieć, że budynek ten był jednym z pierwszych, w których zamontowano oświetlenie elektryczne (1895 rok). W czasie I wojny Podgórze włączono do Krakowa, a dawny podgórski ratusz pełnił wiele funkcji. Dziś jest siedzibą Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Krakowa.Ratusz czwarty - Rynek Kleparski, liczba orientacyjna 21  Nie można zbyt wiele napisać o tym ratuszu, bo jego udynek już od XIX wieku nie istnieje. Było jednak kiedyś takie miasto, jak Kleparz, wiec trudno o ratuszu kleparskim w ogóle nie wspomnieć. Kleparz, kótry został założony w 1366 roku zwany był kiedyś Florencja, ale nie przez podobieństwo do włoskiego miasta, tylko od najstarszego kościoła na jego terenie - kościoła św. Floriana. Kleparz miał swój ratusz na pewno już w XV wieku (tak podają najstarsze dokumenty), ale ponieważ miasto to nigdy nie miało murów obronnych, każda wojna bardzo je niszczyła. Dodatkowo sam budynek ratusza spłonął w XVIII wieku. Chociaż zastąpiono go nowym, to i tak przestał pełnić swoją dawną funkcję, gdyż Kleparz włączono do Krakowa. W XIX wieku był spedawany i przebudowywany, a dzis na jego miejscu stoi gmach Dyrekcji Okręgowej Polskich kolei Państwowych.Ratusz Piąty - ul. Karmelicka 12  Tuż pod Krakowem, od strony wylotu dzisiejszej ulicy Szewskiej, znajdowała się niegdyś osada Garbary. Mieszkali w niej garbarze, garncarze oraz krupniczy. Garbarze ze względu na specyfikę swojego zawodu nie byli dobrze widziani w obrębie miasta. Zresztą tu, za brama Szewską było im całkiem dobrze - płynęła tędy odnoga Rudawy, a woda była garbarzom bardzo potrzebna w pracy. Osada była pod względem administracyjnym całkiem nieźle zorganizowana -miała swój samorząd, a wiec i jego siedzibę, czyli ratusz. Dziś mało kto wie, że mały, niepozorny budynek, wtłoczony pomiędzy XIX- wieczne kamienice czynszowe, to właśnie dawny ratusz osady Garbary. Uwierzyć w to tym trudniej, że obecnie na piętrze budynku znajdują się mieszkania, a na parterze - sklepy.
|
  
Bronowice
Dębniki Nowa Huta Salwator - Zwierzyniec Łagiewniki i Solvay Schindler w Krakowie Papież Jan Paweł II Północne okolice Krakowa Las Wolski Ratusze Krakowa Twierdza Kraków Niezwykły Kraków Ogród Zoologiczny Ogród Botaniczny Park Jordana Błonia Krakowskie  |
